Berichten

De laatste tijd heb ik steeds vaker boze kinderen in mijn praktijk. Kinderen die driftbuien hebben. Boos worden om ‘niks’. Zich afreageren op broer of zus. Gooien met dingen. Of slaan met deuren. Vaak gevolgd door een wanhopige moeder. Ze begrijpt niet waarom haar kind boos is. Vraagt er naar met als gevolg dat haar kind nog bozer word. Doet haar best haar kind te helpen en krijgt alleen maar de deksel op haar neus. En bij iedere goed bedoelde poging contact te zoeken, lijkt de deur alleen maar nog harder dicht te gaan.

Daar lig ik dan, in het gras. Na veel innerlijke weerstand heb ik aan Ruben Timman durven vragen of hij foto’s van mij wil maken. Ruben is fotograaf, maakt geweldig mooie foto’s over de gehele wereld en is mijn bijna-buurman in Magazijn14. Maar natuurlijk! was zijn enthousiaste reactie. Ik zie er wel een beetje tegenop, geef ik schorvoetend toe. Waarom? Het wordt hartstikke leuk!

Waarom?

Waarom… ja die vraag hield mij al een tijdje bezig. Laat mij maar vuurlopen, een pijl breken of over glas lopen maar dit… dat zegt natuurlijk alles over mij. En inmiddels begin ik het steeds beter te begrijpen.

Jezelf laten zien, in volle glorie en vast laten leggen op camera. Dat voelt heel kwetsbaar. Het heeft niets te maken met wat ik ‘doe’ maar alles met wie ik ‘ben’. Er staat weliswaar een schat van een man achter die camera maar dat maakt het eigenlijk nog lastiger. Want deze man is niet geïntresseerd in een mooi vrolijk plaatje, hij is benieuwd naar wie ik écht ben en wil dát vastleggen. Sterker nog, daar heeft hij zijn levenswerk van gemaakt, onder andere via het geweldige Project Humanity. Alsof je daar naakt staat met je kleren nog aan.

Dat maakte het voor mij ook lastig om de foto’s te zien en een keuze te maken. Ben ik dat écht? Want zeker in het begin, probeer ik het wel maar blijft er een afstand. Naar mate ik meer ontspan en meer ga spelen door lekker in een boom te klimmen worden ze, vind ik, steeds mooier. En dan komt nog een stap: ze laten zien..

Kwetsbaar

Steeds meer begin ik tot in mijn tenen te beseffen dat precies die kwetsbaarheid durven te laten zien, een grote kracht is. Als ik simpelweg ben wie ik ben, voel en dat ook laat zien, ben ik mateloos krachtig. En dan trek ik mij ook niets meer aan wat anderen verwachten, willen of doen.

Ieder mens heeft dat in zich, groot én klein, en is prachtig precies zoals hij of zij is, daar ben ik van overtuigd. Dat is ook mijn uitgangspunt bij elk gesprek en sessie die ik doe. Naar die ouder en/ of kind ga ik op zoek. Ik heb groot respect voor elke ouder die contact zoekt met een hulpvraag. Bij mij of bij een ander. Het vergt vaak moed om deze eerste stap te nemen. Ook zij voelen zich vaak kwetsbaar en beseffen vaak nog niet half hoe krachtig ze zijn door juist die eerste stap te nemen en het toch te doen…

Terwijl ik dit schrijf realiseer ik mij dat dit de grote les was van mijn allereerste vuurloop bij Peggy Dylan: dromen najagen en angsten overwinnen hebben één ding gemeen: je moet een eerste stap maken en eraan beginnen!

Gisteren heb ik aan den lijve mogen ervaren wat stress doet met mijn lichaam. Het is vakantietijd dus druk in huis met drie meiden. Logeerpartijen, uitjes, zoete inval van vriendjes en vriendinnetjes. Reuze gezellig maar ook een boel geregel en druk. Deze dag was echter anders. Deze dag ging ik lekker naar mijn praktijk. Thuis de boel de boel. Ik had er zin in!

Nu heb ik de gewoonte om ruim van tevoren aanwezig te zijn als ik een afspraken heb. Om te scharrelen, de ruimte klaar te maken, thee te zetten, dingetjes voor te bereiden voor de dag. Dat vind ik fijn. Ik heb even tijd nodig om te landen zodat ik echt aanwezig kan zijn. Zo begon ik gisteren dus ook. Eenmaal klaar keek ik op de klok, nog 20 minuten voor de eerste afspraak. Tijd voor een kopje thee en even in stilte voelen. Wat heb ik nodig? Heb ik alles voor straks? Met welke intentie ga ik de volgende afspraak in?

En toen opeens: TRRRRRRRR Een enorm kabaal. Niet zomaar herrie. Een klophamer was in de muur gezet, slijptollen gingen aan. Het dreunde door mijn hele lijf heen. Mijn hartslag vloog omhoog, mijn alertheid ging in de hoogste stand, mijn ademhaling stokte. Wat was dit?!? Ik keek naar buiten, werklui hadden een steiger tegen de gevel geparkeerd vlak naast mijn raam. We gaan de gevel opknappen mevrouw! We zijn de hele dag bezig TRRRRRRRRR. O nee! Zo kan ik hier niet werken. Ik kan mezelf amper horen denken. Een vlaag van paniek trok door mijn lijf.

In een roes ben ik direct gaan bellen en heb ik afspraken verschoven. Ik kon de ander amper verstaan door de herrie. Daarna was het even minder en probeerde ik een e-mailbericht te versturen. TRRRRRRR Weg! Ik moet hier weg! Het geluid dreunde door mijn hele lijf. Een zin typen was al lastig. Dit had geen enkele zin. Ik heb mijn spullen gepakt, heb de deur achter mij dichtgetrokken en ben op de fiets gestapt.

Overprikkeling

Ik herken dit bij veel kinderen, alleen hebben die er vaak (nog) geen woorden voor en dat is ook niet zo gek. Om goed te functioneren moet je brein in staat zijn om contact te houden tussen je gevoel (reptielen en zoogdierenbrein) en je verstand (neo-cortex). Indien dit in balans 
is kun je helder nadenken en overzicht bewaren. Lukt dit niet doordat je meer prikkels krijgt dan je kunt verwerken op dat moment, blokkeer je, nemen je zoogdieren- brein en je reptielenbrein het over en stap je in overleven. Op dat moment kunnen er grofweg drie dingen gebeuren: de ene trekt zich terug (vluchten), de ander raakt geïrriteerd en krijgt driftbuien en/of woede aanvallen (vechten) en weer een ander bevriest en doet niets meer (bevriezen). Dit noemen we ook wel het vecht-, vlucht- of verstijf respons.

Ik was vol in vlucht respons gestapt. Inmiddels weet ik dat ik een grote gevoeligheid heb voor geluid. Zeker als het onverwacht zo hard binnenkomt en door dendert in mijn hele lijf. Dan slaat alles in het rood en het enige wat ik dan wil is weg. Eenmaal op de fiets werd ik weer wat rustiger. Mijn alertheid zakte, mijn hoofd werd langzaam weer een beetje helder, mij hartslag daalde. En ik voelde opeens dat ik boos was. Boos omdat dit zo onverwacht was. Boos omdat ik op het laatste moment had moeten afbellen en daar hou ik niet van. Boos omdat, nu ik weer wat rustiger was, andere mogelijkheden in mijn hoofd opkwamen zoals ergens anders afspreken. Of….

Hersteltijd

Door de fysieke beweging en de buitenlucht kwam ik weer bij mezelf. Met de nadruk op langzaam want ik had echt even de tijd nodig om die stress reactie kwijt te raken. Dat merkte ik vooral aan het feit dat mijn lontje het eerste uur nadat ik thuis was, nog erg kort was. ” Meiden nu even niet! Laat me nu heel even iets voor mijzelf doen. En nee, ik ga nu niet naar de stad!” Het grote voordeel is wel dat ik nu in staat ben om het mijn kinderen uit te leggen wat er met mij gebeurt en dat ik rust nodig heb om weer bij mezelf te komen. En het mooie is, dat geven ze mij dan ook direct. Omdat ze haarfijn aanvoelen dat dit klopt.

De sleutel

Nu de rust weer terug is, realiseer ik mij dat ik dit zo vaak bij kinderen zie gebeuren. Dat de reactie op teveel prikkels later komt en er bij derden onbegrip ontstaat over het korte lontje, de drift- en huilbuien waardoor er nog meer spanning ontstaat. Vooral omdat het vaak niet uit te leggen is of het directe verband niet meteen zichtbaar is. Daarnaast is de hersteltijd vaak te kort. Tada! Een vicieuze cirkel is geboren. Maar wat dan? Laat je kind zich uiten. Bedenk dat het ontladen is en niets met jou te maken heeft. Ze zijn ook niet in staat die woorden op dat moment te vinden. Daarvoor moeten ze eerst tot rust komen. 

Dus vraag er eventueel nog eens naar als de rust wedergekeerd is. Maar nooit in het moment zelf. Laat uitrazen, ga stoeien, een stuk lopen, hou ze vast. Wees aanwezig. Maar sus het niet. En net zo belangrijk: biedt daarna ruimte voor hersteltijd. Genoeg ontspanning en stilte is vaak de sleutel. Dan komen ze weer bij zichzelf. In hun stille midden. En vaak stromen de woorden dan vanzelf, zonder dat je er om hoeft te vragen…

Hier volgen vijf tips om minder te piekeren en heerlijk te slapen!

1. Beweeg!

Dit klinkt misschien een beetje gek maar het werkt echt als een dolle. Door te bewegen zak je vanzelf uit je hoofd. Dit kan een fijne avondwandeling zijn of een potje voetbal maar je kunt ook een fijn muziekje opzetten en gaan dansen. Zeker heel leuk om met kinderen te doen. Iedereen kiest zijn favoriete nummer en dansen maar!

2. Zet beeldschermen op tijd uit

Onderzoek van Harvard Medical School toont aan dat het blauwe licht van een beeldscherm er niet alleen voor zorgt dat je moeilijk in slaap valt. Ook de kwaliteit van de slaap díe je krijgt wordt sterk verminderd! De backlights van beeldschermen zorgen voor een afname van het melatonine-hormoon. Dit hormoon beïnvloedt het slaap- wakkerritme waardoor je niet in slaap kunt komen en daarnaast slaap je onrustiger. Voorkom daarom dat je kind voor het gaat slapen nog achter de TV of een ander beelscherm zit.

3. Massage

Massage is een hele fijne manier om kinderen te laten ontspannen. Zelf heb ik, toen mijn oudste dochter nog baby was, een workshop Shantala massage gevolgd en deze technieken pas ik nog steeds toe. Dit kan gewoon over hun pyama heen. Begin bij het hoofd en eindig bij de voeten. Doe dit in stilte. Op het eind kun je even wat langer de voeten vasthouden. Indien je ze op de blote huid masseert kun je ook gebruik maken van bijvoorbeeld lavendelolie. Dit heeft een extra ontspannende werking.

Maak het niet te moeilijk. Een massage kan heel eenvoudig. Maar mocht je toch graag technieken willen leren, zoek dan eens op workshop shantala of kindermassage. Er is vast een workshop bij jou in de buurt!

4. Ontspanningsoefening

Deze oefening kun je eigenlijk overal doen. Ook overdag, als je merkt dat je kind onrustig of gespannen is. Hij komt uit het boek Stresskids van Wendy Peerlings (aanrader!) en heet ‘in de knoop en uit de knoop’. Ga rustig staan, zitten of liggen. Kruis je enkels over elkaar. Kruis je armen, laat de handpalmen naar elkaar wijzen en grijp met de handen in elkaar. Draai nu je armen van onderuit naar boven en je armen zijn gekruist voor je borst. Adem rustig door terwijl je met je tong op de inademing tegen je gehemelte duwt en bij de uitademing weer ontspant. Doe deze oefening ruim een minuut en je zult merken dat je kind rustiger word.

5. Blablablablabla

Deze oefening kreeg ik zelf ooit bij een meditatietraining en ik heb gemerkt dat kinderen het geweldig leuk vinden om te doen. Ooit heb ik hem gedaan bij het zoontje van goede vrienden die niet kon slapen. Eerst keek hij mij aan of ik gek was geworden. Daarna begon hij heel hard te lachen en uiteindelijk deed hij toch mee en viel hij met een grote grijns in slaap.

Wat doe je? Alle gedachten die in je hoofd rondspoken, geef je geen woorden maar je uit ze wel. Het enige woord wat je gebruikt is ‘bla’. Als het boze gedachten zijn, zeg je heel boos blaBLABLABLA. Het kan ook vrolijk. Verdrietig. Serieus. Gebruik verschillende tonen en emoties. Je hele lijf mag meedoen. Dus als je boos bent dan blaat je gewoon door de kamer, ben je vrolijk dan huppel je er bij. Je kunt echt een heel gesprek met elkaar voeren, enkel met het woord ‘bla’. Doe dit net zolang tot je hele hoofd leeg is. Zo leuk om te doen!

Wat mij opvalt bij introverte kinderen is dat ze vaak een langere aanloop nodig hebben maar als ze zich eenmaal veilig en ontspannen voelen, dan gáán ze! En bij die aanloop kun je ze heel goed ondersteunen. Voorbeeld? Volgende week gaan jullie gaan naar het grote 25e huwelijksfeest van je zus. Een feest die je niet wil missen en waar je graag met je gezin naartoe wilt gaan. En waarvan het je grote wens is dat iedereen het naar zijn zin heeft. Hoe zou je dat aan kunnen pakken?

Introduceer het ruim van tevoren en kijk hoe erop wordt gereageerd.

Als je iets gaat doen, vertel het dan het liefst ruim van tevoren. Wachten tot het laatste moment werkt averechts. Vertel dus zo vroeg mogelijk dat jouw zus, tantje Marietje, 25 jaar getrouwd is met oom Pietje en dat ze een groot feest geven. Vind je kind het leuk, spannend, angstig? Onthou dat alles er mag zijn, zonder oordeel! Dus als je kind het spannend vind, dan is het spannend. En niet: nee joh gekkie, dat is toch hartstikke leuk!

Afhankelijk van wat het is, kan het soms helpen om een aftelkalender te maken. Jonge kinderen hebben namelijk geen besef van tijd. Zo kunnen ze zien wanneer ze wat gaan doen. Teken er ook andere  bekende activiteiten bij en wat je erna gaat doen. Dus over 7 dagen is op zaterdag het grote feest van tante Marietje en oom Pietje. De dinsdag ervoor is het zwemles. Woensdagmiddag ben je lekker vrij en gaan we wandelen op het strand, de zondag na het feest blijven we lekker thuis etc. Dit kan met hele eenvoudige hokjes en icoontjes.

Maak samen een plan: wat gaan we doen en wat gaan we niet doen?

Maak dit zo concreet mogelijk. Dus we gaan in de ochtend eerst ontbijten, dan heb je lekker tijd om te spelen. Na de lunch gaan we met de auto naar het feest toe. Daar zijn we de hele middag en blijven we eten. Na het eten gaan we weer naar huis. Spreek ook af wat jullie doen als het teveel is. Denk aan materialen die je mee zou kunnen nemen. Neem bijvoorbeeld een kleurboek en stiften mee zodat jullie even kunnen afzonderen. Of een voetbal om een balletje over te trappen. Ook kun je afspreken eerder weg te gaan. Wat je ook afspreekt: hou je er aan! De afspraken moeten dus voor alle partijen kloppen.

Oefen eventueel thuis. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een rollenspel

Als je kind daar behoefte aan heeft kun je oefenen van te voren. We komen straks binnen en daar zullen oom Pietje en tante Marietje zijn. Die gaan we eerst feliciteren en een cadeau geven. Wat kun je zeggen? Hoe en wie geeft het cadeau? etc. Het hoeft geen ingestudeerd stukje te zijn maar het geeft wel houvast.

Ga eerst kijken of ga eerder.

Zorg bijvoorbeeld bij zo’n groot feest dat je er als eerste bent zodat je kind kunt wennen en niet meteen een drukke ruimte vol mensen binnen stapt. Dan kun je rustig even rondneuzen. Ontdekken waar de toiletten zijn, of er een ruimte is waar je eventueel even rustig kunt zitten. Maak er een ontdekkingsreis van. Maak eventueel ook afspraken van tevoren met het bruidspaar zodat ze op de hoogte zijn en er geen ongemakkelijke situaties ontstaan en het ook niet persoonlijk wordt opgevat. Zorg er bijvoorbeeld voor dat jullie eerder kunnen komen en ze rustig kunnen feliciteren en niet in een zaal bomvol mensen.

Blijf bij je kind en houd contact

Blijf kijken hoe het gaat en laat je kind niet aan zijn lot over. Neem hiervoor de tijd en maak afspraken met je partner. Neem ook pauzes als je kind zich niet op zijn gemak voelt. En blijf het ook af en toe checken als het goed lijkt te gaan. Blijf in verbinding;

Onthou dat het hele nieuwsgierige kinderen zijn!

Introverte kinderen zijn vaak hondsnieuwsgierig. Spreek ze hierop aan! Ga samen na wie toch die lekkere hapjes heeft gemaakt. Of welk instrument de band bespeelt. Hoe zou het werken? Waar zou dat weggetje uitkomen? etc.

Blijf spelen! Maak vooral plezier. Maak het niet zwaar en moeilijk

Blijf spelenderwijs ontdekken. Start dus niet met: we gaan naar een groot feest met heel veel mensen en dat zal je wel veel te druk vinden. Dan is meteen de toon gezet. Maar: Tante Marietje en oom Pietje zijn 25 jaar getrouwd en geven een groot feest. Er komen heel veel mensen. Hoe zouden we ….

Zoek een maatje

Als er een ander kind aanwezig is die het kent, vraag die erbij. Neefjes of nichtjes die hij of zij al kent bijvoorbeeld. Of een ander familielid zoals opa of oma. Daar kunnen ze zich aan optrekken en het kan ze verleiden om deel te nemen.

Reduceer overprikkeling

Wees alert op teveel prikkels. Dat kan door bijvoorbeeld een zonnebril op te zetten op een mooie dag, even naar buiten te lopen als de muziek wel erg hard staat etc.

Tot slot hebben deze kinderen tijd en rust nodig om alles prikkels te verwerken. Dit is vaak stilte. Dus zorg hiervoor na een (nieuwe) activiteit. Door buiten te lopen in de natuur, door een boek te lezen, door creatief bezig te zijn, zich terug te trekken in hun kamer etc. Dit is hun gezonde manier om weer in balans te komen. Ze laden weer op.

Als je kind moeite heeft om deel te nemen aan (nieuwe) activiteiten kun je een paar dingen doen: Je neemt hem of haar gewoon mee, óf je kind blijft thuis, óf je neemt je kind bij de hand en gaat dit samen oefenen. Mijn voorkeur gaat uit naar het laatste. De wereld staat namelijk bol van activiteiten en prikkels en het heeft geen enkele zin om kinderen hiervan weg te houden of deze te vermijden. Anders leren zij dit nooit! Ze tegen hun zin meeslepen zal ook averechts werken want ze zullen dan bol staan van de stress. Maar je kunt je kind hier wel bij ondersteunen zodat ze door ervaring leren hoe ze hiermee om kunnen gaan. Maar hoe pak je dat nou aan?

Maak onderscheid in drie type activiteiten

Allereerst kan het helpen om een onderscheid te maken in drie typen activiteiten. Denk aan:
1) Essentiële activiteiten: dit zijn activiteiten die moeten, waar geen discussie over gevoerd wordt zoals: school, dokter of andere medisch noodzakelijke afspraken, zwemles etc;
2) Geheel vrijwillige activiteiten: bij deze activiteiten is je kind geheel vrij om te kiezen of het wel of niet deel wil nemen. Het voordeel is dat er dan geen druk op zit, je kind leert om zelf prioriteiten te stellen en het leert ook dat het zelf een keuze kan maken en hiervoor de consequenties draagt (innerlijk leiderschap);
3) Waarschijnlijk de lastigste: belangrijk maar niet essentieel. Denk hierbij aan verjaardagsfeestjes en andere vaak sociale verplichtingen. Hier moeten jullie samen uitkomen.

In het laatste geval kunnen de volgende vragen helpen om een besluit te nemen:

  • Hoe belangrijk is dit voor je kind <-> voor jou?
  • Hoeveel heeft dit te maken met de verwachtingen van de buiten wereld?
  • Hoe belangrijk is het dat het NU gebeurt? Kan het ook wachten?
  • Hoe nieuw is deze activiteit?
  • Hoe stimulerend is de omgeving (is het een rustige verjaardag of de kermis)?
  • Hoe druk  is het de afgelopen periode geweest?
  • Zijn er alternatieven?

Maak dus eerst dit onderscheid en spreek dit samen door met je kind zodat hij of zij deze onderverdeling ook begrijpt en weet dat over essentiële activiteiten zoals school of een bezoek aan de huisarts geen discussie kan worden gevoerd. Dat je het over de twijfelgevallen samen zult hebben en je kind zelf totale keuzevrijheid heeft bij de geheel vrijwillige activiteiten. En let op, als bepaalde activiteiten  vallen onder een geheel vrijwillige keuze, laat dit dan ook écht helemaal vrij. En ga bijvoorbeeld niet op een schuldgevoel inpraten (Marietje zal het wel écht heel jammer vinden als je niet komt…) en vermijdt de mitsen en maren. Dus laat je kind echt helemaal vrij en laat je kind ook de eventuele consequenties van deze keuze zelf oplossen. Tot slot, zorg ook dat jij en je partner op één lijn zitten en voer hierover geen discussie waar je kind bij is. Dat maakt het alleen maar verwarrend.

Als eenmaal duidelijk is dat jullie iets gaan doen, bereid dit dan samen met je kind goed voor en blijf naast je kind staan. Over hoe je dit goed kunt voorbereiden en begeleiden schrijf ik meer in een volgende blog: Gaan doen!

Een tijdje geleden was ik bij een themabijeenkomst over regels en grenzen. Eén van de adviezen die werd gegeven was om je kinderen te belonen als ze zich aan de regels houden. De sheet op de powerpoint presentatie toonde een voorbeeld van een sticker beloningssysteem. Mijn nekharen kriebelde. Een beloningssysteem…. dat je zoiets gebruikt bij het opvoeden van je hond snap ik,  maar bij je kind heb ik het nooit begrepen.

Bij ons thuis…

Misschien komt het ook wel door mijn eigen opvoeding. Wij woonden boven de winkel van mijn ouders en ze werkten ruim 6 dagen in de week. Mijn ouders vonden het vanzelfsprekend dat we af en toe hielpen in de winkel of een klusje deden. Zij deden immers ook heel veel voor ons. Zo herinner ik mij een gesprek die ik ooit als kind met mijn vader voerde. Ik moet 12 geweest zijn en vroeg of ik de auto mocht wassen. Maar natuurlijk antwoordde mijn vader. Enne… wat krijg ik er voor pap? Hoe bedoel je? vroeg mijn vader. Nou wat krijg ik als ik de auto was? Met een brede glimlach zei hij: nou wat dacht je van een glimmende schone auto? Een heerlijk warm bedje vanavond? Een gezonde maaltijd. Dat je kleding wordt gewassen en gestreken? Is dat voldoende denk je?

Een goed rapport was je beloning voor je harde werk op school. En als je iets wilde hebben dan spaarde je je zakgeld en als dat niet snel genoeg ging dan zocht je een baantje zoals de auto wassen van de buurman. Spartaans? Ik geloof het niet. Mijn vader zou van zijn stoel van verbazing vallen als hij zou horen: Meid wat goed dat je op de wc hebt geplast: sticker! Jongen wat fijn dat je je kamer op hebt geruimd: zakgeld! Oh door naar het volgende badje met zwemles? Een ijsje!  Goed rapport? Geld! En die verbazing deel ik.

En nu?

Als ik om mij heen kijk wordt het zo vaak gedaan. In gezinnen. Op scholen. Het wordt geadviseerd op informatieochtenden. Er bestaat zelfs een hele website met gratis beloningskaarten!  Maar tegelijktijd vraag mij serieus af: helpt het? Want wat als je kind keihard werkt en het gewoon nog niet lukt met zwemmen of het tempo op school te hoog ligt? Krijg je dan minder of niks? Daarnaast kan het ook averechts werken. Zo ontdekte ik laatst dat mijn dochter iets niet had vertelt aan juf omdat ze bang was dat ze ‘anders geen sticker zou krijgen’…

En dan even heel praktisch. Ik kan beginnen met stickers, daar is mijn 3 jarige nog wel blij mee maar bij mijn 8 jarige hoef ik er echt niet meer mee aan te komen. Wat doe je dan? Ik lees op een website verschillende suggesties zoals ‘ éen uurtje iets leuks doen met mama’ Huh? Moet ik dan eerst wachten tot mijn dochter 10 stickers heeft geplakt voordat ik iets leuks met haar kan doen?

Ik merk dat ik er echt moeite mee heb. Tuurlijk krijgen mijn kinderen wel eens iets leuks maar ik probeer het niet te koppelen aan een prestatie of ‘gewenst gedrag’. Whatever gewenst gedrag ook moge betekenen. Dus we nemen de oude regel van mijn ouders over en geven geen geld voor een rapport maar gewoon omdat het vakantie is.

Simpelweg blij zijn met je prestatie of het puur doen voor het plezier is toch genoeg? vraag ik mij af. Toen ik deze overpeinzing aan manlief voorlegde zei hij met een brede lach: nee, schat. Kijk maar in het huidige bedrijfsleven. Als bij onze salesafdeling weer een klant is binnengehaald, gooien ze een balletje in een plastic buis. En bij x-aantal balletjes gaan ze als beloning iets leuks doen. Alleen het salaris is niet voldoende. Echt?!? Echt… Ik word echt oud geloof ik…

In de maanden november en december is het een achtbaan bij ons thuis. Het zijn altijd twee knetterdrukke maanden. Het begint bij de viering van Sint Maarten op 11 november. Langs alle deuren met een zelfgemaakte lampion. Hoeveel snoep zullen ze dit jaar bij elkaar zingen? Vlak daarna komt Sinterklaas aan in Nederland. Tenminste als alles goed gaat met de boot. Ojee… waar zijn die pakjes nou toch gebleven?! Als dat maar goed gaat! En als deze beste man net per helikopter of boot het land weer heeft verlaten staat het volgende event alweer op de agenda: de verjaardag van man én dochterlief. En dan hebben we het niet eens over de andere vele verjaardagsfeestjes in deze periode. Want iedereen plant dat ook nog even vóór de kerstvakantie. Achja, bijna vergeten! Kerst… met kerstdiners, kerstontbijten… Pff… ik weet niet hoe het bij jullie thuis is maar soms zou ik de tijd zo vooruit willen spoelen naar 2 januari….

Het is natuurlijk allemaal hartstikke leuk maar mijn kinderen zijn door alle festiviteiten totaal overprikkelt. Dat uit zich vooral in bleke gezichtjes, lange tenen en korte lontjes. Ze hebben last van hun buik en/of kunnen niet slapen. Er hoeft maar íets te gebeuren of ze gaan volledig uit hun dak, gevolgd door een fikse huilbui. We proberen het te ondervangen door zo min mogelijk daarnaast te doen. Door ze uit hun dak te laten gaan en te laten huilen tot de tranen op zijn. Rustmomenten in te bouwen. Te zorgen voor gezonde voeding. Massages. Naar buiten te gaan en fysiek te bewegen. Op tijd te gaan eten en slapen. Kortom: practise what you preach! En ik moet zeggen dat het dit jaar best goed gaat maar ik moet ook bekennen dat het niet altijd even makkelijk is, om geduld op te blijven brengen na de zoveelste uitbarsting. Het betekent dan ook goed voor mijzelf blijven zorgen door eigenlijk precies hetzelfde te doen én door keuzes te maken om bepaalde dingen niet te doen. Ook al zijn ze nog zo leuk …

Vooral mijn middelste dochter is het snel teveel. Toen ik haar vorige week van school ging ophalen kwam er een bleek meisje naar buiten en ik realiseerde mij: ze is op. En ik ook. Dus ik besloot: No matter what, we doen niks vandaag. ” Mama mag hij bij ons spelen?,,. ” Nee lieverd vandaag niet,,. ” Waarom niet?,,Vanochtend heb ik er ruim een half uur over gedaan om je überhaupt wakker te krijgen en je ziet er bleek en moe uit. Zelf ben ik ook moe. Vandaag doen we daarom helemaal niks,,. Even was het stil. Toen stortte ze zich ten gronde. Gillend. Krijsend. “ Ik ben helemaal niet moe mama! Echt niet!! En vanochtend ook niet, ik was aan het nep slapen mama!,, Ik hielt mijn poot stijf. ” Ik snap dat je heel graag wilt dat hij komt spelen en dat je teleurgesteld bent maar vandaag mag het niet,,. Woest werd ze. Schreeuwend en huilend liep ze de school in om haar fietssleutel te pakken. Op de terugweg kwam ze haar juf tegen die vroeg: ” ben je verdrietig?,,  “Ja!,, en ze stampte door. ” Waar is je moeder?,, “Hier,, zei ik. Vragend keek ze mij aan. ” Ze is boos op mij omdat ze niet met iemand mag spelen vandaag, we gaan niksen,,. ” Ze is moe hè,,? fluisterde juf. Ik knikte. Daarom juist. “Ja,, zei juf, ” ze zijn allemaal op. Het is ook zovéél in deze periode. Alles komt tegelijk lijkt wel…,,

Mijn dochter was het uitaard totaal niet met mij eens. Sterker nog: ik was de stomste moeder van de hele wereld. Echt! En het gekke was, hoe hysterischer ze werd, hoe rustiger en zekerder ik van mijn zaak werd dat het een goede keuze was. Het schoolplein was inmiddels bijna verlaten toen we naar huis konden gaan. Nog steeds kwaad fietste ze een eind voor me. Ze trapte al haar boosheid weg. De afstand tussen ons werd steeds kleiner. “Mama?,, zei ze met een piepstem. ‘”Wil je mij duwen? Ik ben moe,,. We waren nog niet eens op de helft. Ze voelde opeens haar lijf en hoe moe ze was. Daar was ik blij om maar zei niets. ” Natuurlijk lieverd,,. Eenmaal thuis was het goed. We hebben die middag weinig gedaan. Toen ik haar vroeg op bed legde en weg wilde gaan zei ze opeens: ” Mama? Toch wel fijn dat hij niet bij mij mocht spelen vandaag…,, Glimlachend deed ik het licht uit. ” Fijn, slaap lekker lieverd…,,

Na ruim een half jaar voorbereiden kreeg ik eindelijk toestemming: ik mocht een vuurloop geven op het HEMbrugterrein in Zaandam. YES! Ik had nog maar anderhalve week om het de wereld in te gooien en moest vol aan de bak. Nu was dit extra aanpoten want het akkoord kreeg ik midden in de herfstvakantie, er dwarrelden vijf kinderen door mijn huis en de week voor de vuurloop verbleef manlief in het buitenland. Kortom het waren heel veel ballen die in de lucht gehouden moesten worden en ik had geen tijd om te voelen. Het was simpelweg gáán.

En toen kwam daar, twee dagen voor de vuurloop, een grote vrachtwagen het terrein opgereden. De chauffeur leverde keurig ruim 1,5 kuub hout af en verdween weer. Daar stond ik. Alleen. In stilte. Met een pallet vol hout. En opeens realiseerde ik me: Holy Moly, het is gewoon gelukt! Ik ga vuurlopen over twee dagen. Het is écht! Ik kreeg het opeens spaansbenauwd.

In plaats van in een feeststemming te belanden, vroeg ik me opeens af waar ik in godsnaam aan was begonnen. Ik dreigde zelfs lichtelijk in paniek te raken. En wat doet deze vrouw als zoiets gebeurt? Een vuurtje maken. Ja echt. Het werkt voor mij. Ik word er rustig van. Kom weer tot mijzelf.  En terwijl de paniek zakte en ik weer rustig werd besefte ik mij dat ik helemaal niet bang was dat er iets mis zou gaan. Dat ik niet bang was dat iemand zijn voeten zou branden. Of dat er iets in de fik zou vliegen. Ik wéét dat ik dit kan. Ik wéét dat het op die plek veilig is. Daarnaast had ik een dijk van een team om mij heen: Samantha Maranus van het Vuurkompas en Anja van Wijk van Avontuurkindercoaching dus dat ging zeker helemaal goed komen. Op deze twee vrouwen kan ik immers blind varen. Maar wat zorgde dan wel voor die plotselinge benauwdheid en die lichte paniek? En opeens schoot het prachtige tekst van Marianne Williamson door mijn hoofd:

” Onze diepste angst is niet dat we niet goed genoeg zijn,
onze diepste angst is dat we bovenmatig krachtig zijn.
Ons licht, niet onze duisternis, boezemt ons angst in.
We vragen onszelf af wie we wel zijn
om te denken dat we briljant, geweldig, talentvol en fabelachtig zijn
maar wie ben je eigenlijk om dat niet te zijn ?

Je bent een kind van God
en jezelf kleineren dient de mensheid niet.
Er is niets verlicht aan jezelf inhouden
opdat mensen rondom jou zich niet onzeker zouden voelen.

We zouden allemaal moeten stralen, zoals kinderen dat doen.
We zijn geboren om de glorie van God,
die in ons allen aanwezig is,
te laten zien.

En als we onszelf in onze eigen kracht tonen,
geven we andere mensen onbewust toestemming
hetzelfde te doen.

Als we vrij van angst zijn,
maakt onze aanwezigheid anderen ook vrij.”

Deze tekst heeft jaren op het toilet gehangen. Ik snapte het met mijn hoofd maar nu voelde ik het tot in mijn tenen: dát was het: onze diepste angst is dat we bovenmatig krachtig zijn. Ons licht, niet onze duisternis, boezemt ons angst in.” Ik was niet bang dat er iets mis zou gaan. Ik vroeg me eerder af wat ik bij deze mensen teweeg zou gaan brengen. Een vuurloop is een powertool moet je weten. Je kunt er met je hersenpan niet bij, het werkt op alle lagen door. Zo heeft het ook mijn leven veranderd. Na 15 jaar bedrijfsleven heb ik besloten mijn hart te gaan volgen. Mede dankzij deze ervaring ben ik ervoor gegaan. Die ervaring gun ik deze mensen ook maar welk effect zal het op ze hebben? Wat ga ik teweeg brengen?!  En dat was niet het enige, besefte ik me toen een vriendin appte: ” Bijna de vuurloop! Ik vind je zo stoer Janne: nu word je zichtbaar! Je gaat er gewoon voor staan. Zet hem op! ” Oh man. Weer een vlaag van benauwdheid. Verdomd. Iedereen kijkt straks naar mij. Ik ga ze eroverheen leiden. Hoe spannend is dát?

En nu, ruim een maand later, hoor ik zulke mooie verhalen van de deelnemers. Dan stroomt mijn hart over. Het maakt me zo trots op de dag die we met z’n allen hebben neergezet. En het motiveert mij enorm om dit prachtige werk als coach en vuurlooptrainer te blijven doen. Want het bevestigt voor mij het stuk:

” En als we onszelf in onze eigen kracht tonen,
geven we andere mensen onbewust toestemming
hetzelfde te doen.”

En als iedereen zijn eigen kracht toont, wordt de wereld toch zoveel mooier. Daar ben ik van overtuigd… Aho!

Precies een jaar geleden stond ik voor een volle zaal. Op een podium. Achter een katheder die op een verhoging stond. Mét microfoon. Een paar dagen eerder was ik er gaan kijken met een goede vriend van mijn vader. Ik wist dat er een podium was maar waarom staat die katheder ook nog eens op een verhoging? vroeg ik verschrikt. Zodat alle mensen je goed kunnen zien merkte hij droog op. Ohja…

Het was de begrafenis van mijn vader. Er waren veel mensen van het dorp die mij óf niet kenden (mijn ouders hadden toch twee kinderen?) óf die mij herinnerden als een verlegen kind. Maar dat was ik niet. Weet ik nu. Zoals veel kinderen ten onrechte als verlegen worden bestempeld.

Verlegen is volgens de Van Dale:
1) bang, terughoudend in de omgang; bedeesd, beschroomd.
2) in moeilijkheden verkerend; gebrek hebbend.

Ja, ik was een stil en rustig kind. Ik speelde het liefst buiten in de natuur. Ik kon uren kleuren op mijn kamer of puzzeltjes maken en mijzelf verliezen in boeken. Nee, ik stond niet elk weekend in de plaatselijke discotheek of vooraan bij feestjes en partijen. Maar ik was niet bang en verkeerde ook niet in moeilijkheden. Sterker nog ik vond het heerlijk. Veel stille en introverte kinderen houden, net als ik, simpelweg meer van rustige omgevingen, luisteren liever dan ze zelf praten, hebben een rijk en intens gevoelsleven, hebben een goed concentratievermogen, zijn hele goede waarnemers, kunnen prima alleen zijn, zijn creatief en innovatief  en beschikken juist over hele goede sociale vaardigheden.

Maar vaak wordt dit niet begrepen en worden deze kinderen geforceerd om mee te doen, worden ze op een assertiviteitstraining gestuurd of is er ongeduld (‘stel je niet aan’, ‘wat is er mis’). Het lijkt net alsof een grote vriendengroep en meedoen met veel sociale activiteiten, gelukkig maakt maar dat geldt niet voor ieder kind. Sterker nog: het werkt vaak averechts. Wat dan wel? Geef deze kinderen de tijd en rust die ze nodig hebben. En begeleid ze bij nieuwe uitdagingen want dáár hebben ze vaak veel moeite mee. Niet omdat ze onzeker zijn maar omdat ze de dingen graag willen overzien en meer tijd nodig hebben om de informatie te verwerken. Want als deze kinderen zich veilig en comfortabel voelen zullen ze je enorm positief verrassen!

Zoals ik deed. Een jaar geleden. Door daar te gaan staan en mijn verhaal te vertellen. Vanuit mijn hart. Nog steeds wordt ik aangesproken door mensen die erbij waren. Dat ze zo geraakt waren.  Dat ik daar stond. Zo krachtig in al mijn kwetsbaarheid. Dat hadden ze niet verwacht. Althans… behalve de mensen die mij echt kennen…


Heb je een introvert kind maar vind je dit lastig? Een paar jaar geleden heb ik hier een e-book over geschreven die je misschien kan helpen. Je vindt hem bij inspiratie.