Berichten

Ik weet niet hoe het bij jullie thuis is, maar ik merk dat wat er nu gebeurt niet alleen impact heeft op mijzelf, maar zeker ook op onze kinderen. Van de één op andere dag zijn de scholen dicht, hebben ze vaak geen afscheid kunnen nemen van meester of juf, kunnen niet meer elders spelen, zijn alle sporten gestopt, mogen ze niet meer langs bij opa en/of oma, blijven de mensen binnen en wordt het steeds stiller op straat. Worden de schappen in de supermarkt steeds leger en volgt het ene na het andere nare bericht op het nieuws.

Dit alles werkt enorm door. Zelf merk ik dat ik vooral bezig ben om mijn kinderen te helpen om te gaan met die spanning. Zo zijn hun lontjes korter, laten ze dingen uit hun handen vallen, zijn ze soms in de war. Huilen veel en worden ze boos om (ogenschijnlijk) niets.

Maar hoe vang je dat op? Hierbij een aantal suggesties die voor ons heel goed werken:

  • Zorg allereerst goed voor jezelf. Ga op tijd slapen, eet goed, neem voldoende pauze. Anders kun je zelf ook weinig hebben;
  • Kijk zo min mogelijk nieuws. Eerst wilde ik opschrijven: waar de kinderen bij zijn, maar dat slaat nergens op. Als je veel nieuws kijkt (ook social media), dan pak je de spanning op en dat hebben je kinderen binnen no time in de gaten… Daarmee wil ik niet zeggen dat je je niet moet laten informeren maar de site van het RIVM en NOS in de gaten houden is genoeg;
  • Als de spanning bij kinderen teveel word of ze raken van het gebeuren gefrustreerd, dan hebben ze vaak moeite om dit te uiten. Vaak gaan ze huilen of worden boos. Besef dat dit een vorm van ontlading is. Wees aanwezig. Je hoeft ze de situatie niet nog een keer uit te leggen maar laat ze uithuilen en/of geef woorden aan wat jij denkt dat ze voelen (” Voel je je alleen? “, ” Gekke onzekere tijd is het hè? “). Dan leren ze wat ze voelen woorden te geven;
  • Vertel eerlijk hoe jij je voelt. Als nu je werk weg valt en je maakt je zorgen hoe je de eindjes aan elkaar gaat knopen. Of als je je zorgen maakt om je vader of moeder. Vertel dit. Dan snappen kinderen wat er speelt. Het hoeft niet gedetaillieerd maar dan kunnen ze de spanning plaatsen. Want die voelen ze. Echt.
  • Beweeg! En nee… nu niet met z’n allen naar het strand… Als je een tuin hebt: ga lekker naar buiten. Loop een rondjes als dat mogelijk is. Er zijn ook leuke ideeën online!
  • Wordt het teveel? Zodra het kan: neem een break. Ga in bad. Loop een rondje. Maak iets. Bak iets. Ga iets doen wat jou energie geeft. Zo maak ik nu afspraken met manlief: deze ochtend doe jij, ik ga even iets anders doen. En dat hoeft niet iets nuttigs te zijn moeders!

En als je het écht even niet meer ziet. Neem gerust contact op. Dan kijk ik met liefde met je mee.

Mijn dochter kwam laatst overstuur thuis,
er huilde een jongen op het schoolplein.
Reden was onbekend.
Ze was niet zozeer van slag vanwege het huilen,
maar door de reactie van een mevrouw:
‘ Stop NU met huilen! ‘ had ze hem toegebeten.
Die opmerking was bij haar ingeslagen als een bom.
Maar mama…. zei ze in tranen.
Dat is toch zielig?
Waarom mag hij niet huilen als hij verdrietig is?
Dat is toch niet NORMAAL?!?

Wat je niet ziet, dat is er niet! Is mijn motto als ik aan het schoonmaken ben. Lekker makkelijk hè? 🙂

Jaren heb ik gedacht dat dit ook gold, voor de dingen die ik aanvoelde. Sterker nog, ik dacht, dat mijn mensenkennis 0,0 was. Want als ik voelde dat er iets speelde en ik vroeg er naar werd het meestal totaal ontkent. Daardoor raakte ik er van overtuigd dat ik het vast ‘verkeerd zag’. Het was immers niet tastbaar, ik kon het niet bewijzen.

Ze kan zich moeilijk uiten,
zei haar moeder.
Weet niet wat ze voelt.
Althans, dat denk ik,
want als ik er naar vraag
is het enige wat ze zegt:
‘Gewoon… weet ik veel!’
en wordt ze boos.
Echt…, ik zou zo graag willen weten,
wat er in dat koppie omgaat…

Dat je wilt weten wat de ander voelt,
snap ik helemaal.
Zeker als het je kind is.
Dat je het lastig vindt om te vertellen,
hoe of wat je voelt, snap ik ook.
Misschien nog wel beter.

Vaak lopen kinderen,
tegen een onvermogen aan.
Wat geef maar eens woorden,
aan wat je voelt.
Vooral als het nieuw is,
of spannend.
En al helemaal,
als je ouders erover ‘zeuren’.
Want zo beleven ze het vaak.
Ze zien niet,
dat ze hen willen helpen.
En zo is de cirkel rond.

Ik help ouders en kinderen,
om dit te doorbreken.
Door allereerst de tijd te nemen,
niet alleen met de ouders,
maar ook met de kinderen.
Om samen de juiste ingang te vinden.
En als het dan samenkomt,
gebeuren de mooiste dingen.

Zo ook bij dit meisje.
Ze vertelde het mij niet,
maar ze tekende het.
Heel precies.
Letterlijk van haar kruin tot in haar tenen.
Zo mooi, zo gedetailleerd.
Ik werd er zelf een beetje stil van…

We gingen samen onderzoeken,
hoe ze dit kon uiten.
Zo kwam zij uit haar isolement,
en wisten haar ouders eindelijk,
wat er in haar koppie omging,
en was er weer verbinding…
Prachtig toch?

Mocht je in een soortgelijke situatie zitten.
Neem gerust contact op.
Ik help jullie graag.

Laatst had ik een prachtig gesprek, met een wijs en prachtig kind. ‘Maar wáárom voel ik mij dan zo?’ Dat weet ik ook niet, antwoordde ik. Denk je dat als je dat weet, het gevoel weg is? vroeg ik. ‘Ja, dat denk ik wel!’

Toen ik in mijn vorig leven, zo’n 12 jaar geleden,
in het bedrijfsleven werkte,
mocht ik een communicatietraining volgen.
Ik koos voor een GORDONtraining:
‘ Effectief omgaan met jezelf en anderen’,
En wat ik daar vooral leerde was… luisteren.

Want jeetjemina, luisteren
is moeilijker dan je denkt.
Zo leerde ik de 12 afbrekende boodschappen
die je iemand kunt geven.
De eerste keer dat ik ze las dacht ik:
met sommige is toch niets mis?
Ik wil ze alleen maar helpen!
En ja, die intentie is prima,
alleen leerde ik al snel dat je er vaak niemand mee helpt.
Want iemand kan het anders opvatten dan jij bedoelt,
en daarnaast… luister je niet (meer) naar de ander.

Afbrekende boodschappen

Welke het zijn? Komen ze!:
1.  Zeggen dat iemand iets moet doen (bevel)
‘Ga je kamer opruimen’
 [ Wat iemand kan horen:  Je vertrouwt er niet op dat ik het anders doe]

2. Zeggen wat het gevolgen zullen zijn (waarschuwen)
‘ Als je dat doet, zul je spijt krijgen.’
[ Wat iemand kan horen: Je vindt dus dat het mijn schuld is]

3. Zeggen wat iemand zou moeten doen (preken)
‘ Dat moet je niet doen.’
[ Wat iemand kan horen: Je vertrouwt er niet op dat ik dit zelf kan oplossen]

4. Zeggen wat iemand zou kunnen doen (ongevraagd advies)
Waarom vraag je niet of….’
[ Wat iemand kan horen:  Je vindt dat dat je het beter weet dan ik]

5. Iemand proberen te beïnvloeden (les lezen)
‘ Toen ik zo oud was als jij…’
[ Wat iemand kan horen: Je vindt dat dat je het beter weet dan ik]

6. Iemand een negatieve beoordeling geven (bekritiseren)
‘ Je denkt niet na.’
[ Wat iemand kan horen: Je vindt dat ik iets slechts of verkeerds doe]

7. Iemand een positieve beoordeling geven (prijzen)
‘ Nou ik vind het je leuk staan.’
[ Wat iemand kan horen: Je vindt mijn gevoelens dus niet zo belangrijk]

8. Iemand in een hokje plaatsen (belachelijk maken)
‘ Je gedraagt je als…’
[ Wat iemand kan horen: Je vindt mijn gevoelens dus niet zo belangrijk]

9. Iemand vertellen wat zijn of haar motieven zijn (diagnose stellen)
‘ Je bent alleen maar jaloers’.
[ Wat iemand kan horen: Je vindt dat ik mij aanstel]

10. Iemand zijn nare gevoelens verzachten (geruststellen)
‘Maak je geen zorgen’.
[ Wat iemand kan horen: Zoals ik mij nu voel, kun je mij niet accepteren]

11. Iemand meer informatie ontfutselen om het probleem te helpen oplossen (ondervragen)
’ Sinds wanneer…’
[Wat iemand kan horen: Je vertrouwt er niet op dat ik dit zelf kan oplossen]

12. Iemand afleiden van het probleem (uit de weg gaan)
‘Vergeet het nou maar’.
[ Wat iemand kan horen: Het kan je kennelijk niet schelen hoe ik mij nu voel ]

Wat doe je dan?

Ok… denk je wellicht, net als ik destijds…maar wat doe je dan?
Door enkel te luisteren en bovenstaande te vermijden.
Zeg je dan niks meer? Nee hoor! Een paar suggesties:
– Dat is interessant
– Mm. Hmmm
– Vertel eens verder
Als iemand meer wil vertellen of jou hulp nodig heeft,
vertrouw er maar op dat hij of zij dat zal vragen.

En er is nog een manier, GORDON noemt dit actief luisteren.
Uitgangspunt is dat iemand blijkbaar de behoefte heeft om iets te vertellen.
Dat kan een wens zijn, een ongenoegen of iets wat in hem of haar omgaat.
De kunst is erachter te komen of je deze behoefte hebt begrepen.
En dat kan alleen door dit te checken,
door te herhalen wat jij hebt gehoord en ziet.
In het begin voelt het misschien een beetje gemaakt,
maar je zult al snel merken dat het heel positief uitwerkt.

Maar ik wil winnen!

Zo speelde ik laatst een spelletje in de klas van mijn dochter.
Een jongentje wilde zo graag winnen,
dat hij met gebalde vuisten riep: ” maar ik wil winnen!”
en vervolgens barstte hij in tranen uit.
Ik had natuurlijk kunnen zeggen:
“Ach stel je niet aan, het is maar een spelletje”.
In plaats daarvan vroeg ik:
Ach jongen, wil je zo graag winnen?
En ben je nu teleurgesteld dat het niet lukt?

Jaaahaaaaaaa….. er volgende nog wat tranen en een ontwapende blik.
Ze heeft mij gehoord leek hij te denken.
En hij speelde weer rustig verder….

‘Dat meisje haalt altijd het bloed onder mijn nagels vandaan’, ” geen idee wat er gebeurt, maar hij irrireert mij mateloos!’.  Zo maar wat uitspraken die ik vaker hoor maar wat maakt nou dat je bij iemand, of bij een bepaalde gebeurtenis zo ongelofelijk boos kunt worden?

Gisteren heb ik aan den lijve mogen ervaren wat stress doet met mijn lichaam. Het is vakantietijd dus druk in huis met drie meiden. Logeerpartijen, uitjes, zoete inval van vriendjes en vriendinnetjes. Reuze gezellig maar ook een boel geregel en druk. Deze dag was echter anders. Deze dag ging ik lekker naar mijn praktijk. Thuis de boel de boel. Ik had er zin in!

Nu heb ik de gewoonte om ruim van tevoren aanwezig te zijn als ik een afspraken heb. Om te scharrelen, de ruimte klaar te maken, thee te zetten, dingetjes voor te bereiden voor de dag. Dat vind ik fijn. Ik heb even tijd nodig om te landen zodat ik echt aanwezig kan zijn. Zo begon ik gisteren dus ook. Eenmaal klaar keek ik op de klok, nog 20 minuten voor de eerste afspraak. Tijd voor een kopje thee en even in stilte voelen. Wat heb ik nodig? Heb ik alles voor straks? Met welke intentie ga ik de volgende afspraak in?

En toen opeens: TRRRRRRRR Een enorm kabaal. Niet zomaar herrie. Een klophamer was in de muur gezet, slijptollen gingen aan. Het dreunde door mijn hele lijf heen. Mijn hartslag vloog omhoog, mijn alertheid ging in de hoogste stand, mijn ademhaling stokte. Wat was dit?!? Ik keek naar buiten, werklui hadden een steiger tegen de gevel geparkeerd vlak naast mijn raam. We gaan de gevel opknappen mevrouw! We zijn de hele dag bezig TRRRRRRRRR. O nee! Zo kan ik hier niet werken. Ik kan mezelf amper horen denken. Een vlaag van paniek trok door mijn lijf.

In een roes ben ik direct gaan bellen en heb ik afspraken verschoven. Ik kon de ander amper verstaan door de herrie. Daarna was het even minder en probeerde ik een e-mailbericht te versturen. TRRRRRRR Weg! Ik moet hier weg! Het geluid dreunde door mijn hele lijf. Een zin typen was al lastig. Dit had geen enkele zin. Ik heb mijn spullen gepakt, heb de deur achter mij dichtgetrokken en ben op de fiets gestapt.

Overprikkeling

Ik herken dit bij veel kinderen, alleen hebben die er vaak (nog) geen woorden voor en dat is ook niet zo gek. Om goed te functioneren moet je brein in staat zijn om contact te houden tussen je gevoel (reptielen en zoogdierenbrein) en je verstand (neo-cortex). Indien dit in balans 
is kun je helder nadenken en overzicht bewaren. Lukt dit niet doordat je meer prikkels krijgt dan je kunt verwerken op dat moment, blokkeer je, nemen je zoogdieren- brein en je reptielenbrein het over en stap je in overleven. Op dat moment kunnen er grofweg drie dingen gebeuren: de ene trekt zich terug (vluchten), de ander raakt geïrriteerd en krijgt driftbuien en/of woede aanvallen (vechten) en weer een ander bevriest en doet niets meer (bevriezen). Dit noemen we ook wel het vecht-, vlucht- of verstijf respons.

Ik was vol in vlucht respons gestapt. Inmiddels weet ik dat ik een grote gevoeligheid heb voor geluid. Zeker als het onverwacht zo hard binnenkomt en door dendert in mijn hele lijf. Dan slaat alles in het rood en het enige wat ik dan wil is weg. Eenmaal op de fiets werd ik weer wat rustiger. Mijn alertheid zakte, mijn hoofd werd langzaam weer een beetje helder, mij hartslag daalde. En ik voelde opeens dat ik boos was. Boos omdat dit zo onverwacht was. Boos omdat ik op het laatste moment had moeten afbellen en daar hou ik niet van. Boos omdat, nu ik weer wat rustiger was, andere mogelijkheden in mijn hoofd opkwamen zoals ergens anders afspreken. Of….

Hersteltijd

Door de fysieke beweging en de buitenlucht kwam ik weer bij mezelf. Met de nadruk op langzaam want ik had echt even de tijd nodig om die stress reactie kwijt te raken. Dat merkte ik vooral aan het feit dat mijn lontje het eerste uur nadat ik thuis was, nog erg kort was. ” Meiden nu even niet! Laat me nu heel even iets voor mijzelf doen. En nee, ik ga nu niet naar de stad!” Het grote voordeel is wel dat ik nu in staat ben om het mijn kinderen uit te leggen wat er met mij gebeurt en dat ik rust nodig heb om weer bij mezelf te komen. En het mooie is, dat geven ze mij dan ook direct. Omdat ze haarfijn aanvoelen dat dit klopt.

De sleutel

Nu de rust weer terug is, realiseer ik mij dat ik dit zo vaak bij kinderen zie gebeuren. Dat de reactie op teveel prikkels later komt en er bij derden onbegrip ontstaat over het korte lontje, de drift- en huilbuien waardoor er nog meer spanning ontstaat. Vooral omdat het vaak niet uit te leggen is of het directe verband niet meteen zichtbaar is. Daarnaast is de hersteltijd vaak te kort. Tada! Een vicieuze cirkel is geboren. Maar wat dan? Laat je kind zich uiten. Bedenk dat het ontladen is en niets met jou te maken heeft. Ze zijn ook niet in staat die woorden op dat moment te vinden. Daarvoor moeten ze eerst tot rust komen. 

Dus vraag er eventueel nog eens naar als de rust wedergekeerd is. Maar nooit in het moment zelf. Laat uitrazen, ga stoeien, een stuk lopen, hou ze vast. Wees aanwezig. Maar sus het niet. En net zo belangrijk: biedt daarna ruimte voor hersteltijd. Genoeg ontspanning en stilte is vaak de sleutel. Dan komen ze weer bij zichzelf. In hun stille midden. En vaak stromen de woorden dan vanzelf, zonder dat je er om hoeft te vragen…

Hier volgen vijf tips om minder te piekeren en heerlijk te slapen!

1. Beweeg!

Dit klinkt misschien een beetje gek maar het werkt echt als een dolle. Door te bewegen zak je vanzelf uit je hoofd. Dit kan een fijne avondwandeling zijn of een potje voetbal maar je kunt ook een fijn muziekje opzetten en gaan dansen. Zeker heel leuk om met kinderen te doen. Iedereen kiest zijn favoriete nummer en dansen maar!

2. Zet beeldschermen op tijd uit

Onderzoek van Harvard Medical School toont aan dat het blauwe licht van een beeldscherm er niet alleen voor zorgt dat je moeilijk in slaap valt. Ook de kwaliteit van de slaap díe je krijgt wordt sterk verminderd! De backlights van beeldschermen zorgen voor een afname van het melatonine-hormoon. Dit hormoon beïnvloedt het slaap- wakkerritme waardoor je niet in slaap kunt komen en daarnaast slaap je onrustiger. Voorkom daarom dat je kind voor het gaat slapen nog achter de TV of een ander beelscherm zit.

3. Massage

Massage is een hele fijne manier om kinderen te laten ontspannen. Zelf heb ik, toen mijn oudste dochter nog baby was, een workshop Shantala massage gevolgd en deze technieken pas ik nog steeds toe. Dit kan gewoon over hun pyama heen. Begin bij het hoofd en eindig bij de voeten. Doe dit in stilte. Op het eind kun je even wat langer de voeten vasthouden. Indien je ze op de blote huid masseert kun je ook gebruik maken van bijvoorbeeld lavendelolie. Dit heeft een extra ontspannende werking.

Maak het niet te moeilijk. Een massage kan heel eenvoudig. Maar mocht je toch graag technieken willen leren, zoek dan eens op workshop shantala of kindermassage. Er is vast een workshop bij jou in de buurt!

4. Ontspanningsoefening

Deze oefening kun je eigenlijk overal doen. Ook overdag, als je merkt dat je kind onrustig of gespannen is. Hij komt uit het boek Stresskids van Wendy Peerlings (aanrader!) en heet ‘in de knoop en uit de knoop’. Ga rustig staan, zitten of liggen. Kruis je enkels over elkaar. Kruis je armen, laat de handpalmen naar elkaar wijzen en grijp met de handen in elkaar. Draai nu je armen van onderuit naar boven en je armen zijn gekruist voor je borst. Adem rustig door terwijl je met je tong op de inademing tegen je gehemelte duwt en bij de uitademing weer ontspant. Doe deze oefening ruim een minuut en je zult merken dat je kind rustiger word.

5. Blablablablabla

Deze oefening kreeg ik zelf ooit bij een meditatietraining en ik heb gemerkt dat kinderen het geweldig leuk vinden om te doen. Ooit heb ik hem gedaan bij het zoontje van goede vrienden die niet kon slapen. Eerst keek hij mij aan of ik gek was geworden. Daarna begon hij heel hard te lachen en uiteindelijk deed hij toch mee en viel hij met een grote grijns in slaap.

Wat doe je? Alle gedachten die in je hoofd rondspoken, geef je geen woorden maar je uit ze wel. Het enige woord wat je gebruikt is ‘bla’. Als het boze gedachten zijn, zeg je heel boos blaBLABLABLA. Het kan ook vrolijk. Verdrietig. Serieus. Gebruik verschillende tonen en emoties. Je hele lijf mag meedoen. Dus als je boos bent dan blaat je gewoon door de kamer, ben je vrolijk dan huppel je er bij. Je kunt echt een heel gesprek met elkaar voeren, enkel met het woord ‘bla’. Doe dit net zolang tot je hele hoofd leeg is. Zo leuk om te doen!

Wat mij opvalt bij introverte kinderen is dat ze vaak een langere aanloop nodig hebben maar als ze zich eenmaal veilig en ontspannen voelen, dan gáán ze! En bij die aanloop kun je ze heel goed ondersteunen. Voorbeeld? Volgende week gaan jullie gaan naar het grote 25e huwelijksfeest van je zus. Een feest die je niet wil missen en waar je graag met je gezin naartoe wilt gaan. En waarvan het je grote wens is dat iedereen het naar zijn zin heeft. Hoe zou je dat aan kunnen pakken?

Introduceer het ruim van tevoren en kijk hoe erop wordt gereageerd.

Als je iets gaat doen, vertel het dan het liefst ruim van tevoren. Wachten tot het laatste moment werkt averechts. Vertel dus zo vroeg mogelijk dat jouw zus, tantje Marietje, 25 jaar getrouwd is met oom Pietje en dat ze een groot feest geven. Vind je kind het leuk, spannend, angstig? Onthou dat alles er mag zijn, zonder oordeel! Dus als je kind het spannend vind, dan is het spannend. En niet: nee joh gekkie, dat is toch hartstikke leuk!

Afhankelijk van wat het is, kan het soms helpen om een aftelkalender te maken. Jonge kinderen hebben namelijk geen besef van tijd. Zo kunnen ze zien wanneer ze wat gaan doen. Teken er ook andere  bekende activiteiten bij en wat je erna gaat doen. Dus over 7 dagen is op zaterdag het grote feest van tante Marietje en oom Pietje. De dinsdag ervoor is het zwemles. Woensdagmiddag ben je lekker vrij en gaan we wandelen op het strand, de zondag na het feest blijven we lekker thuis etc. Dit kan met hele eenvoudige hokjes en icoontjes.

Maak samen een plan: wat gaan we doen en wat gaan we niet doen?

Maak dit zo concreet mogelijk. Dus we gaan in de ochtend eerst ontbijten, dan heb je lekker tijd om te spelen. Na de lunch gaan we met de auto naar het feest toe. Daar zijn we de hele middag en blijven we eten. Na het eten gaan we weer naar huis. Spreek ook af wat jullie doen als het teveel is. Denk aan materialen die je mee zou kunnen nemen. Neem bijvoorbeeld een kleurboek en stiften mee zodat jullie even kunnen afzonderen. Of een voetbal om een balletje over te trappen. Ook kun je afspreken eerder weg te gaan. Wat je ook afspreekt: hou je er aan! De afspraken moeten dus voor alle partijen kloppen.

Oefen eventueel thuis. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een rollenspel

Als je kind daar behoefte aan heeft kun je oefenen van te voren. We komen straks binnen en daar zullen oom Pietje en tante Marietje zijn. Die gaan we eerst feliciteren en een cadeau geven. Wat kun je zeggen? Hoe en wie geeft het cadeau? etc. Het hoeft geen ingestudeerd stukje te zijn maar het geeft wel houvast.

Ga eerst kijken of ga eerder.

Zorg bijvoorbeeld bij zo’n groot feest dat je er als eerste bent zodat je kind kunt wennen en niet meteen een drukke ruimte vol mensen binnen stapt. Dan kun je rustig even rondneuzen. Ontdekken waar de toiletten zijn, of er een ruimte is waar je eventueel even rustig kunt zitten. Maak er een ontdekkingsreis van. Maak eventueel ook afspraken van tevoren met het bruidspaar zodat ze op de hoogte zijn en er geen ongemakkelijke situaties ontstaan en het ook niet persoonlijk wordt opgevat. Zorg er bijvoorbeeld voor dat jullie eerder kunnen komen en ze rustig kunnen feliciteren en niet in een zaal bomvol mensen.

Blijf bij je kind en houd contact

Blijf kijken hoe het gaat en laat je kind niet aan zijn lot over. Neem hiervoor de tijd en maak afspraken met je partner. Neem ook pauzes als je kind zich niet op zijn gemak voelt. En blijf het ook af en toe checken als het goed lijkt te gaan. Blijf in verbinding;

Onthou dat het hele nieuwsgierige kinderen zijn!

Introverte kinderen zijn vaak hondsnieuwsgierig. Spreek ze hierop aan! Ga samen na wie toch die lekkere hapjes heeft gemaakt. Of welk instrument de band bespeelt. Hoe zou het werken? Waar zou dat weggetje uitkomen? etc.

Blijf spelen! Maak vooral plezier. Maak het niet zwaar en moeilijk

Blijf spelenderwijs ontdekken. Start dus niet met: we gaan naar een groot feest met heel veel mensen en dat zal je wel veel te druk vinden. Dan is meteen de toon gezet. Maar: Tante Marietje en oom Pietje zijn 25 jaar getrouwd en geven een groot feest. Er komen heel veel mensen. Hoe zouden we ….

Zoek een maatje

Als er een ander kind aanwezig is die het kent, vraag die erbij. Neefjes of nichtjes die hij of zij al kent bijvoorbeeld. Of een ander familielid zoals opa of oma. Daar kunnen ze zich aan optrekken en het kan ze verleiden om deel te nemen.

Reduceer overprikkeling

Wees alert op teveel prikkels. Dat kan door bijvoorbeeld een zonnebril op te zetten op een mooie dag, even naar buiten te lopen als de muziek wel erg hard staat etc.

Tot slot hebben deze kinderen tijd en rust nodig om alles prikkels te verwerken. Dit is vaak stilte. Dus zorg hiervoor na een (nieuwe) activiteit. Door buiten te lopen in de natuur, door een boek te lezen, door creatief bezig te zijn, zich terug te trekken in hun kamer etc. Dit is hun gezonde manier om weer in balans te komen. Ze laden weer op.